Türkiye otomotiv sektöründe ocak-eylül döneminde üretim, ihracat adedi ve iç pazar küçülürken, yerli araçlara yönelik talep ithal modellere kıyasla daha dirençli kaldı. Toplam üretim yüzde 6, otomobil üretimi yüzde 17 azalırken sektörün ihracat geliri yüzde 3 artarak 31,1 milyar dolara çıktı.
Otomobil üretimindeki düşüş daha belirgin oldu
Otomotiv Sanayii Derneğinin (OSD) verilerine göre, yılın ilk dokuz ayında toplam otomotiv üretimi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6 gerileyerek 971 bin 159 adet olarak gerçekleşti. Otomobil üretimi ise yüzde 17 düşüşle 528 bin 366 adede indi. Traktör dahil toplam üretim 986 bin 584 adede ulaştı.
Aynı dönemde ticari araç üretimi yüzde 12, hafif ticari araç üretimi yüzde 13 ve ağır ticari araç üretimi yüzde 7 yükseldi. Sektörün kapasite kullanım oranı yüzde 61 olurken, bu oran hafif araçlarda yüzde 62, kamyonlarda yüzde 59, otobüs ve midibüslerde yüzde 67, traktörlerde ise yüzde 27 seviyesinde kaydedildi.
İhracat adedi azalırken gelir yükseldi
Otomotiv ihracatı adet bazında yüzde 11 azalarak 685 bin 671’e geriledi. Otomobil ihracatında yüzde 27 düşüş görülürken, ticari araç ihracatı yüzde 11, traktör ihracatı ise yüzde 13 arttı ve traktör ihracatı 9 bin 381 adet oldu.
Adet bazındaki gerilemeye rağmen sektörün toplam ihracat geliri yüzde 3 artışla 31,1 milyar dolara yükseldi. Otomotiv, Türkiye’nin sektörel ihracatında yüzde 17 payla lider konumunu korudu. Otomobil ihracatının değeri yüzde 8 azalarak 7,8 milyar dolara inerken, ana sanayi ihracatı yüzde 2,2 ve tedarik sanayi ihracatı yüzde 3,7 arttı.
İç pazarda yerli araçların payı arttı
Ocak-eylül döneminde toplam otomotiv pazarı yüzde 13 daralarak 832 bin 521 adede düştü. Otomobil satışları da yüzde 15 azalarak 627 bin 977 adet oldu.
İthal otomobil satışları yüzde 23 gerilerken yerli otomobil satışları yüzde 2 yükseldi. Böylece otomobil pazarında yerli üretimin payı yüzde 36, ithalatın payı ise yüzde 65 olarak gerçekleşti.
Hafif ticari araç pazarında toplam satışlar yüzde 5, ithal araç satışları yüzde 9 azalırken yerli hafif ticari araç satışları yüzde 11 arttı. Bu segmentte yerli araçların pazar payı yüzde 24, ithalatın payı yüzde 76 oldu. Ağır ticari araç pazarı ise yüzde 7 daraldı.
Yeni modellerin etkisi bekleniyor
OSD Başkanı Cengiz Eroldu, Hyundai’nın ağustos ayında üretimine başladığı loniq 3 ile Oyak Renault ve Tofaş’ın son çeyrekte devreye alacağı yeni modellerin üretim ve ihracatı destekleyeceğini belirtti.
Eroldu, yatırımların olumlu sonuçlarının önümüzdeki aylarda ve gelecek yıl daha net görüleceğini ifade etti. Mevcut üretim verilerini karamsar değerlendirmediklerini söyleyen Eroldu, iç pazardaki daralmada fiilen yüzde 75-80 aralığına yükselen OTV ve finansman kısıtlarının etkili olduğunu belirtti. Nüfusa bağlı talebin daralmanın daha da derinleşmesini sınırlayacağını öngördü.
Toplam otomotiv pazarında geçen yılın ilk dokuz ayında yüzde 29 olan yerli üretim payı, bu yıl yüzde 34’e yükseldi. Ancak bu oran, 2020’de kaydedilen yüzde 46’lık zirvenin altında kaldı. Eroldu, yeni modellerin devreye girmesiyle yerli araçların pazar payının daha da artmasını beklediklerini belirtti.
