TÜSEDAD’ın aylık hesaplamasına göre 1 litre sıcak çiğ sütün üretim maliyeti Eylül ayında yüzde 3 yükselerek 29,34 TL’ye ulaştı. Dernek, maliyet artışının başlıca nedenleri arasında mazot ve kesif yem zamlarını gösterdi.
Maliyette 84 kuruşluk yükseliş
Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD), Eylül dönemine ait çiğ süt üretim maliyeti verisini paylaştı. Buna göre Ağustos ayında 28,50 TL olan 1 litre sıcak çiğ sütün maliyeti, Eylül’de 84 kuruş artışla 29,34 TL’ye çıktı.
Dernek, artışta son ayda mazot fiyatlarına gelen yüzde 20,8’lik zammın ve kesif yem maliyetlerindeki yükselişin etkili olduğunu bildirdi. Kesif yem fiyatları Temmuz’a göre Ağustos’ta yüzde 11, Ağustos fiyatlarına göre ise Eylül’de yüzde 8 arttı.
TÜSEDAD’dan yem tedariki ve jeopolitik risk vurgusu
TÜSEDAD açıklamasında, “Ağustos ayına göre litre başına maliyetin 84 kuruş yükselmesinde en önemli etkenler, son ayda mazota gelen yüzde 20,8’lik zam ile kesif yem fiyatlarında görülen artışlardır. Kesif yem fiyatlarına Temmuz ayına göre Ağustos’ta yüzde 11 ve Ağustos ayı fiyatlarına da Eylül ayında yüzde 8 zam gelmiştir. Bildiğiniz üzere Amerika Birleşik Devletleri, İran savaşı nedeniyle Hürmüz boğazından geçişte yaşanan sıkıntılar ve Karadeniz’de meydana gelen nakliye sorunları, hammadde tedarikinde sıkıntılar yaşanmasına neden olmuş ve yem hammaddelerinin fiyatlarında yükselme gözlenmiştir” denildi.
Açıklamada, girdi maliyetleri artmasına rağmen reforme inek ve düve kesim fiyatlarında değişiklik yaşanmadığı belirtildi. Enflasyonist ortam nedeniyle koruyucu hekimlik ve sağlık giderlerinin de TÜİK verileri esas alınarak güncellendiği aktarıldı.
“USK’nın tavsiye fiyatı 5 aydır sabit”
Dernek, Ulusal Süt Konseyi tarafından Ekim ayına kadar sabitlenen çiğ süt referans fiyatının yeniden değerlendirilmesini istedi. Açıklamada, Bakanlığımız ve Ulusal Süt Konseyi (USK) tarafından düzenlenen Süt Çalıştayı’nda alınan karar uyarınca USK’nın 3 ayda bir çiğ süt satış tavsiye fiyatını güncellemesi gerektiği hatırlatıldı.
TÜSEDAD, “Nitekim, Bakanlığımız ve Ulusal Süt Konseyi (USK) tarafından düzenlenen Süt Çalıştayı’nda alınan karar gereği Ulusal Süt Konseyi’nin 3 ayda bir çiğ süt satış tavsiye fiyatını güncellemesi gerekmektedir. Ancak 1 Mayıs’tan geçerli olarak ilan edilen fiyat 5 ay boyunca sabit bırakılmıştır” ifadelerini kullandı.
Üretici maliyetlerine dayalı fiyat çağrısı
TÜSEDAD Yönetimi, çiğ süt fiyatının üreticinin gerçek maliyetleri temel alınarak belirlenmesi gerektiğini savundu. Dernek ayrıca maliyet hesabında kullanılan tüm varsayımların ve kalemlerin şeffaf biçimde açıklanmasını talep etti.
Açıklamada, fiyatlandırmanın yalnızca mevcut dönemi değil, önümüzdeki üç ayı da dikkate alan sürdürülebilir bir çerçeveye sahip olması gerektiği belirtildi. TÜSEDAD, “TÜFE sepetinde süt ürünlerinin payı sınırlıyken, üretici fiyatını baskılamak tek başına çözüm değildir. Enerji, akaryakıt, yem hammaddeleri ve lojistikteki riskler ile jeopolitik gelişmeler üretim maliyetlerini yükseltebilir. İthal yem hammaddelerine bağımlılık da bu baskıyı artırmaktadır. Ekim’deki değerlendirmede yalnızca bugünün koşulları değil, yılbaşına kadar uzanacak maliyet riskleri de hesaba katılmalıdır. Aksi halde üreticinin sürü küçültme riski artar. Bu da süt hayvanı varlığını ve dolayısıyla ülkenin süt ve et arzını riske sokar” denildi.
