Televizyon sektöründe artan yapım giderleri, daralan reklam gelirleri ve izleyicinin dijital platformlara yönelmesi, ulusal kanalların sürdürülebilirliğini zorlayan başlıca unsurlar arasında gösteriliyor.
Dizi maliyetleri bir yılda 30 milyon TL’ye yükseldi
CNBC-e canlı yayınına katılan Milliyet Gazetesi Yazarı Ali Eyüboğlu, televizyon sektörünün ekonomik görünümünü değerlendirirken yaşanan krizin yalnızca maliyet artışlarıyla açıklanamayacağını söyledi. Eyüboğlu; reklam gelirlerinin yön değiştirmesi, genç izleyicinin geleneksel televizyondan uzaklaşması ve sektördeki yapısal sorunlara dikkat çekti.
Geçen yıl 20-25 milyon TL aralığında bulunan bir dizi bölümünün maliyetinin bu yıl 30 milyon TL’ye ulaştığını belirten Eyüboğlu, bu artışın kanallar üzerindeki finansal baskıyı artırdığını ifade etti.
Reklam gelirleri dijital mecralara kayıyor
İzleyicilerin geleneksel televizyon yerine dijital platformlara yönelmesi, reklam yatırımlarının da dijital mecralara taşınmasına yol açıyor. Mevcut reklam pastasının yükselen yapım giderlerini karşılamakta yetersiz kaldığı belirtilirken, sektörün gelir-gider dengesi daha da zorlaşıyor.
Futbol karşılaşmalarının yayınlandığı günlerde dizi reytinglerinin gerilemesi de kanalların yayın planlarını etkiliyor. Bu nedenle ulusal kanalların maç saatlerinde dizi yayınlamaktan kaçındığı ifade ediliyor.
1 milyar dolarlık ihracat için çalıştay çağrısı
Eyüboğlu, Türkiye’nin dizi ihracatında 1 milyar dolara yakın bir büyüklüğe ulaştığını hatırlatarak bu pazarın korunmasının hayati önem taşıdığını vurguladı. Sektördeki sorunların çözümü için kapsamlı bir çalıştay düzenlenmesi çağrısında bulundu.
Dizi senaryolarının zayıfladığı ve hikâyelerin birbirini tekrar ettiği yönündeki değerlendirmeler de öne çıktı. Ulusal kanalların izleyici profilinin 40 yaş üzerine kaydığı, gençlerin ise geleneksel televizyon yayınlarından uzaklaştığı belirtildi.
Oyuncu seçimlerinde belirli yapıların hakimiyet kurduğu “cast tekeli”nin sona ermesi gerektiği savunuldu. Eyüboğlu, acımasız rekabet yerine dayanışma kültürünün geliştirilmesini ve “dizi mühendisliği” anlayışının oluşturulmasını önerdi.
Yabancı dijital platformların etkisi
Netflix, Amazon, HBO ve Disney gibi uluslararası dijital platformların yerel televizyon pazarına etkisini de değerlendiren Eyüboğlu, bu şirketlerin ulusal kanallara doğrudan büyük bir darbe vurmasını beklemediğini söyledi.
Geçmişteki Endemol deneyimini hatırlatan Eyüboğlu, mecralarla hedef kitlelerin birbirinden farklı olduğunu belirtti. Yurt dışı satış pazarının ise yapım şirketleri açısından kritik bir finansman kaynağı olmayı sürdürdüğünü kaydetti.
