Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), ekim ayında tüketici fiyatlarının yüzde 2,58 yükseldiğini ve yıllık enflasyonun yüzde 29,77 ile görece yatay kaldığını bildirdi. Fiyat görünümünde enerji ile işlenmemiş gıda gruplarındaki gelişmeler belirleyici oldu.
Ekim enflasyonunda enerji ve gıda öne çıktı
TCMB’nin Ekim Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu’na göre enerji fiyatları, küresel gelişmelerin etkisiyle akaryakıt, katı yakıt ve tüp gazdaki artışların öncülüğünde yüzde 4,92 yükseldi. Böylece enerji fiyatlarındaki son aylarda görülen yükseliş sürdü.
İşlenmemiş gıda grubunda ise tarladan seraya geçişin etkisiyle taze meyve ve sebze fiyatları öne çıktı. Enerji ve gıda dışındaki gruplarda daha ılımlı görünüm korundu.
Mevsimsel etkilerden arındırılmış temel mal fiyatları, talep koşullarının desteğiyle düşük seyrini sürdürdü. Aylık hizmet enflasyonu eylül ayına göre yükselmesine rağmen önceki aylardaki seviyelerin altında kaldı ve hizmet enflasyonundaki yavaşlama devam etti.
Çekirdek göstergelerde gerileme
B endeksinin yıllık değişim oranı 0,54 puan düşerek yüzde 28,46’ya, C endeksinin yıllık değişim oranı ise 0,42 puan azalarak yüzde 28,28’e indi.
Yıllık tüketici enflasyonuna hizmet ile alkol-tütün-altın gruplarının katkısı önceki aya göre sırasıyla 0,44 ve 0,13 puan azalırken, enerji, temel mal, gıda ve alkolsüz içecekler gruplarının katkıları sırasıyla 0,28, 0,25 ve 0,08 puan arttı.
Mevsimsellikten arındırılmış veriler, tüketici fiyatlarındaki aylık artışın gıda ve enerji fiyatlarının etkisiyle önceki aya kıyasla yükseldiğini gösterdi. Aylık enflasyon B endeksinde değişmezken, C endeksinde sınırlı gerileme görüldü. B endeksini oluşturan gruplarda fiyat artışları hizmet ve işlenmiş gıdada hızlanırken temel mallarda zayıfladı.
TCMB’nin izlediği göstergeler, ekimde enflasyonun ana eğiliminin önceki aya göre yataya yakın seyrettiğine işaret etti. Üç aylık ortalamalar bazında ana eğilim yüzde 1,8 ile belirgin değişim göstermedi ve son dönemdeki gerilemeyi teyit etti.
Hizmet enflasyonunda yavaşlama sürdü
Hizmet fiyatları ekimde yüzde 0,99 arttı. Grubun yıllık enflasyonu 1,09 puan gerileyerek yüzde 36,56 oldu; tüm alt gruplarda yıllık enflasyon düştü.
Kira fiyatlarındaki aylık artış yüzde 2,55 olurken yıllık enflasyon yüzde 39,71’e geriledi ve düşüş eğilimini sürdürdü.
Ulaştırma grubunda fiyatlar yüzde 0,91 yükseldi. Otobüs ve okul servisi ücretlerindeki artışlar etkili olurken, hava yoluyla yurt dışı yolcu taşımacılığı ücretlerindeki düşüş yükselişi sınırladı.
Talep koşullarının da etkili olduğu lokanta ve oteller grubunda aylık enflasyon yüzde 0,47’ye inerek önceki aylara göre belirgin şekilde yavaşladı. Yiyecek ve içecek hizmetleri yüzde 1,65 pahalanırken konaklama hizmetleri yüzde 3,19 ucuzladı.
Haberleşme fiyatları yatay kaldı; diğer hizmetler grubundaki aylık fiyat artışı da yavaşladı.
Temel mallarda mevsimsel artış
Temel mal grubu fiyatları ekimde mevsimsel etkilerle yüzde 3,92 yükseldi. Grubun yıllık enflasyonu 0,80 puan artarak yüzde 16,70 oldu. Giyim ve ayakkabı ile dayanıklı mallarda yıllık enflasyon görece yatay kalırken diğer temel mallarda geriledi.
Yeni sezon etkisiyle giyim ve ayakkabı fiyatları, geçen yılın aynı ayına yakın bir seviyede, yüzde 12,75 arttı. Dayanıklı tüketim malları yüzde 0,94, diğer temel mallar yüzde 0,31 yükseldi.
Dayanıklı tüketim grubunda beyaz eşya fiyatları yüzde 2,70, diğer elektrikli ve elektriksiz aletlerin fiyatları yüzde 1,99 arttı. Otomobil fiyatlarındaki artış yüzde 0,71’de kalırken mobilya fiyatları yüzde 0,61 düştü.
Enerji enflasyonu yüzde 51,37’ye çıktı
Enerji fiyatları aylık bazda yüzde 4,92 artarken grubun yıllık enflasyonu 5,26 puan yükselerek yüzde 51,37 oldu. Akaryakıt, tüp gaz ve katı yakıt fiyatlarındaki artışlar sırasıyla yüzde 6,38, yüzde 8,25 ve yüzde 17,13 olarak gerçekleşti. Konutlara yönelik elektrik fiyatları ise yataya yakın seyretti.
Gıda fiyatları aylık yüzde 3,50 yükseldi
Gıda ve alkolsüz içecekler grubunda fiyatlar aylık yüzde 3,50 arttı. Grubun yıllık enflasyonu 0,11 puan yükselerek yüzde 27,73 oldu.
İşlenmemiş gıdada yıllık enflasyon 1,80 puan artışla yüzde 25,95’e çıkarken işlenmiş gıdada 1,08 puan düşüşle yüzde 29,25’e geriledi. İşlenmemiş gıda fiyatları aylık yüzde 6,04 yükseldi; taze meyve ve sebzelerdeki artışlar ile beyaz et fiyatlarındaki yükseliş bu görünümde etkili oldu.
İşlenmiş gıdada aylık enflasyon yüzde 1,66’ya yükseldi. Kahve ve çay ürünlerinde fiyat artışları devam ederken ekmek ve tahıllardaki artış yüzde 0,90 ile ılımlı kaldı.
Üretici fiyatlarında aylık artış yüzde 1,65
Yurt içi üretici fiyatları ekimde yüzde 1,65 arttı. Yıllık üretici enflasyonu yüzde 27,41 ile görece yatay seyretti.
Ana sanayi gruplarında ara malı fiyatları yüzde 2,00 artışla öne çıktı. Dayanıksız tüketim malları yüzde 1,74 yükselirken diğer ana sanayi gruplarındaki artışlar yüzde 0,9-1,3 aralığında gerçekleşti.
Sektör bazında ham petrol ve doğal gaz, giyim eşyası, deri ve ilgili ürünler, kömür ve linyit ile kok ve rafine petrol ürünlerindeki fiyat artışları dikkat çekti.
Ekim enflasyonu sonrası kira artış oranı netleşti.
TÜİK piyasaların beklediği enflasyon rakamlarını açıkladı!
Sayfada yer alan bilgiler tavsiye niteliği taşımayıp yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırımcı profilinize uymayabilir.
