Kira piyasasında yeni sözleşmeler ile geçmiş dönemde yapılan anlaşmalar arasındaki fiyat farkı tersine döndü. TÜGEM Başkanı Hakan Akdoğan, bir yıl önce ev kiralayanların bugün yeni taşınan kiracılara kıyasla daha yüksek bedel ödediğini söyledi.
Yeni kiracı kiraları reel olarak geriledi
Türkiye’de kira artışları enflasyonun gerisinde kalırken, TCMB verileri Yeni Kiracı Kira Endeksi’nin Eylül ayında yıllık yüzde 26,6 yükseldiğini, reel bazda ise yüzde 2,4 düştüğünü gösterdi.
Bloomberg HT yayınında konuşan Tüm Girişimci Emlak Müşavirleri Derneği (TÜGEM) Başkanı ve İstanbul Ticaret Odası (İTO) Gayrimenkul Komite Başkanı Hakan Akdoğan, piyasadaki değişime ilişkin “Bir yıl önceki kiracılar yeni girenlere göre daha yüksek fiyata oturuyor” dedi.
Akdoğan, eski kiracıların ödediği bedellerde aşağı yönlü hareketin görece daha zor görüldüğünü belirterek, “5-6 yıl önce girmiş kiracılar tutar noktasında avantajlı noktada ancak bir yıl önce girmiş kiracı bugün ki piyasa kosullarına göre yüksek fiyatta oturuyor.“ ifadelerini kullandı.
Konut fiyatlarında iki yıldır reel düşüş
Konut piyasasını da değerlendiren Akdoğan, gayrimenkul fiyatlarının uzun süredir enflasyonun altında yükseldiğini söyledi. “Konut fiyatlarının yaklaşık iki yıldır reel olarak gerilediğini söyleyebiliriz” diyen Akdoğan, yüksek finansman maliyetlerinin talebi sınırladığını belirtti.
Akdoğan, konut kredilerindeki maliyetin satışlara doğrudan yansıdığını “Konutta finansman maliyetinin yüksek olması satışlara yansıyor” sözleriyle ifade etti.
İpotekli satışlarda tasarruf finansmanı etkisi
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre konut satışları Eylül ayında yıllık bazda yüzde 9,3 azaldı. Önceki dönemde yüzde 14,7 olan yıllık düşüşün ardından daralmanın hızında yavaşlama görüldü. İpotekli konut satışları ise aynı dönemde yıllık yüzde 5,1 artarak 23 bin 397’ye çıktı.
İpotekli satışlardaki artışın finansman şartlarında genel bir iyileşme şeklinde değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Akdoğan, “Tasarruf finansmanı dışında aslında ipotekli satışlarda artış daha düşük” dedi. Bu değerlendirme, geleneksel kredi kanalıyla konut finansmanına erişimin hâlâ sınırlı olduğuna işaret etti.
İkinci el konutlarda gerçek bedel beyanı kaygısı
Akdoğan, ikinci el konut işlemlerinde taşınmazların gerçek satış bedeli üzerinden bildirilmesinin mülk sahiplerinde endişe oluşturduğunu belirtti. “İkinci el satışında gerçek değerinde beyan mülk sahibini endişelendiriyor” diyen Akdoğan, piyasadaki bu başlığın da yakından izlendiğini söyledi.
Yüksek finansman maliyetleri konut satışlarını baskılarken, fiyatlar ile yeni kiracı kiralarındaki reel gerileme gayrimenkul piyasasının temel gündem maddeleri arasında bulunuyor.
