İşlenmemiş altın ithalatına Ağustos 2023’te getirilen kota, Türkiye’nin küresel altın ihracatındaki konumunu olumsuz etkiledi. Türkiye’nin dünya ihracatından aldığı pay, 2023’ün son çeyreğindeki %2,44 seviyesinden 2026’nın ilk çeyreğinde %0,67’ye geriledi.
Türkiye’nin altın ihracat payı dörtte üç azaldı
Çeyreklik veriler, Türkiye’nin küresel altın ihracatındaki payının iki dönem arasında %72,4 oranında düştüğünü gösteriyor. Yaklaşık dörtte üçlük bu kayıp, ülkenin dış ticaret performansında tarihi seviyelere ulaşan bir gerilemeye işaret ediyor.
Küresel altın ticareti büyürken Türkiye geriledi
Türkiye’deki düşüş, küresel pazarın genişlediği bir dönemde yaşandı. Dünya genelinde altın ihracatı artış eğilimini korurken, Türkiye’nin payı aynı dönemde ters yönde hareket etti.
Toparlanma kalıcı olmadı
Türkiye’nin küresel ihracattaki payı çeyrekler boyunca dalgalı bir görünüm sergiledi. 2024’ün ilk çeyreğinde %1,2’ye gerileyen oran, üçüncü çeyrekte %2,1’e kadar yükseldi. Ancak bu toparlanma kalıcı hale gelmedi ve sonraki dönemde pay yeniden düşüşe geçti.
Altın ithalat kotası 7 Ağustos 2023’te başladı
Hazine ve Maliye Bakanlığı, cari açığı sınırlamak amacıyla işlenmemiş altın ithalatına yönelik kota uygulamasını 7 Ağustos 2023’te devreye aldı. Aylık ithalat sınırı 12 ton olarak belirlendi. Bu miktar, uzun dönem aylık ortalaması olan 8 tonun 1,5 katına karşılık geliyordu.
Sektör temsilcileri ise uygulamanın ardından üretici ve ihracatçıların uluslararası fiyatlardan hammaddeye erişmekte zorlandığını, bunun da maliyet baskısı ve sipariş kayıpları yarattığını belirtti.
İthalat gerilerken mücevher ihracatı arttı
Fiyat dengelerindeki geçici rahatlama, işlenmemiş altın ithalatında keskin bir düşüşe yol açtı. Buna karşın ihracat tarafında, özellikle mücevher alanında kısmi bir hareketlilik görüldü.