Finans piyasaları, Basra Körfezi’ndeki gerilimle yükselen petrol fiyatları ve tahvil getirilerinin etkisinde dalgalı bir haftayı geride bıraktı. Wall Street ise S&P 500 ve Nasdaq’ın yeni rekorlara ulaşmasıyla diğer büyük piyasalardan daha güçlü bir görünüm sergiledi.
Piyasaların yeni haftadaki iki temel gündemi
Donald Trump’ın ara seçimler öncesinde İran’a yönelik saldırı ihtimalini reddetmesi, bölgedeki tansiyonun düşmesine katkı sağladı. Bunun ardından petrol fiyatları ve tahvil getirileri bir miktar gerilerken, baskı altında kalan Avrupa piyasaları da kısmen toparlandı.
Ekonomik takvimin görece sakin geçtiği haftada, sınırlı sayıdaki önemli veri tahvil getirilerinin istikrar kazanmasına yardımcı oldu. Yatırımcıların sıradaki ana odağı, Fed’in Ekim ayı sonundaki toplantısından önce açıklanacak son kritik veri olan Eylül ayı ABD enflasyonu olacak.
Fed’in şimdilik faiz oranlarında değişikliğe gitmemesi bekleniyor. Ancak Fed yetkililerinin yakın zamanda adım atma konusunda aciliyet görmediklerini belirtmesi sonrasında piyasa, Aralık ayında faiz artırımı ihtimalini fiyatlıyor. Avrupa Merkez Bankası (ECB) açısından da Ekim ayında faizlerin sabit tutulması, Aralık ayında ise artırım yapılması beklentisi öne çıkıyor.
Petrol piyasasında jeopolitik risk primi
İran’ın Hürmüz Boğazı’na ilişkin tehditleri enerji fiyatlarına jeopolitik risk primi ekledi. Ham petrol, haftanın ortasında sert yükseldikten sonra kazanımlarının bir bölümünü geri verdi.
Perşembe günü İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolü sürdüreceğine yönelik açıklamaları sonrasında WTI gün içinde %3,4 yükselerek varil başına 91,27 dolara, Brent ise %3,9 artışla 104,07 dolara çıktı. Donald Trump’ın ara seçimlerden önce Tahran’a yönelik saldırı olasılığını reddetmesinin ardından yükseliş ivmesi zayıfladı. Buna rağmen WTI 90 doların üzerinde kalırken, Brent yaklaşık 102 dolar seviyesinde işlem gördü.
Yeni haftada piyasalar bir yandan ABD enflasyonunu ve Fed’in sonraki adımını, diğer yandan İran-Hürmüz geriliminin enerji fiyatları yoluyla yaratabileceği ikinci enflasyon dalgasını değerlendirecek.
Bakır öne çıktı, değerli metaller geriledi
Bakır, haftanın beklenmedik şekilde öne çıkan emtiası oldu. Asya’nın enerji altyapısı yatırımlarını hızlandırması, daha güçlü sanayi talebi beklentisini destekledi. Stoklama faaliyetleri ve elektrifikasyon projeleri de daha fazla baz metal kullanımına işaret etti.
Gümüş %1,1 gerileyerek ons başına 60,44 dolara inerken, altın ons başına 4.184 dolarda büyük ölçüde yatay kaldı. Görünüm, jeopolitik risk priminin önemli bölümünün altın fiyatına daha önce yansımış olabileceğine işaret etti; ancak altın Cuma günü bir miktar ivme kazandı.
ABD’de enflasyon ve bilançolar izlenecek
ABD piyasaları yeni haftaya yüksek endeks seviyeleriyle başlıyor. Cuma kapanışında S&P 500 yaklaşık 7.812, Dow Jones 51.655 ve Nasdaq 27.366 seviyesindeydi. Bununla birlikte ABD 10 yıllık tahvil faizinin % 5,2’nin üzerinde seyretmesi, hisse senetleri üzerinde yüksek iskonto oranı baskısı oluşturuyor. Brent’in 105 dolar, WTI’ın ise 92 dolar civarına yükselmesi de Fed’in karar sürecini zorlaştırıyor.
ABD’de haftanın başlıca verileri tüketici ve üretici enflasyonu ile perakende satışlar olacak. Yıllık manşet tüketici enflasyonunun yaklaşık % 3,6–3,7, çekirdek enflasyonun ise % 2,5 civarında açıklanması bekleniyor. Üretici enflasyonunda enerji kaynaklı daha güçlü bir baskı öngörülürken, perakende satışların yaklaşık % 0,3 artacağı tahmin ediliyor.
Çarşamba günü yayımlanacak Bej Kitap da enerji maliyetlerinin şirket giderlerine, istihdama ve tüketici davranışlarına ne ölçüde yansıdığını göstermesi açısından önem taşıyacak.
ABD bilanço sezonu büyük bankaların sonuçlarıyla hız kazanacak. Bankalar değerlendirilirken yalnızca net kâra değil, mevduat maliyetlerine, kredi talebine, tahvil portföylerindeki değer kayıplarına ve ticari gayrimenkul kredilerine de bakılması gerekiyor. Uzun vadeli faizlerin yüksek kaldığı ortamda faiz gelirleri destekleyici olsa da kredi kalitesindeki bozulma veya tahvil zararları bu avantajı azaltabilir.
Avrupa’da büyüme zayıf, maliyet baskısı artıyor
Avrupa’da büyümenin zayıf seyretmesine karşın enerji kaynaklı maliyet baskısının yeniden güçlenmesi piyasaların temel sorunlarından biri. Euro Bölgesi üretici fiyatları ağustosta aylık % 1,9, yıllık % 8,2 yükseldi; artışın ana kaynağı enerji oldu.
Cuma günü açıklanacak nihai Euro Bölgesi enflasyonunun % 3,8 civarında teyit edilmesi bekleniyor.
Yurt içinde cari denge ve bütçe takip edilecek
Türkiye’de Salı günü açıklanacak cari denge için beklenti yaklaşık 3,5 milyar dolar fazla yönünde. Turizm gelirlerinin desteğiyle oluşması beklenen fazla olumlu karşılanıyor; ancak yatırımcılar petrol fiyatlarındaki yükselişin sonbahar aylarında cari dengeyi ne ölçüde bozacağını hesaplayacak.
Perşembe günü merkezi yönetim bütçesi mali disiplin açısından izlenecek. Cuma günü açıklanacak konut satışları ve konut fiyat endeksi ise iç talep ile reel sektör bilançolarının seyri hakkında bilgi verecek.
S&P Türkiye değerlendirmesi 16 Ekim’de
S&P Global Ratings’in Türkiye için planlanan değerlendirme tarihi 16 Ekim Cuma. Bununla birlikte derecelendirme kuruluşlarının takvimde yer alan her tarihte mutlaka rapor yayımlama zorunluluğu bulunmuyor. Temel senaryo, kredi notu ve görünümün korunması yönünde.
S&P’nin değerlendirmesinde dört başlık öne çıkacak:
- Enflasyondaki düşüşün kalıcılığı
- TCMB’nin para politikası bağımsızlığı ve rezerv birikimi
- Cari açığın petrol fiyatlarına duyarlılığı
- Fon tasfiyelerinin bankacılık ve finansal sisteme yayılıp yayılmadığı
Not veya görünüm artışı CDS’lerde düşüşe, eurobondlar ile banka hisselerinde desteğe ve TL’de sınırlı değerlenmeye yol açabilir. Değişiklik yapılmaması büyük ölçüde nötr karşılanabilir. Fon krizi, yüksek enerji maliyetleri veya politika öngörülebilirliği konusunda sert bir uyarı gelmesi ise BIST ve uzun vadeli tahvillerde satış baskısı oluşturabilir.
Tasfiye edilen fonlar için Meclis takvimi netleşti
Daha önce tasfiyesine karar verilen fonların yatırımcılarına ödeme yapılmasını düzenleyen yasal çerçeve somutlaştı ve TBMM takvimi belirlendi. 9 Ekim’de Meclise sunulan dokuz maddelik kanun teklifinin 14 Ekim Çarşamba günü Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşülmesi planlanıyor.
(M. BAKİ ATILAL)
İlgili gelişmeler
- Petrol, Rusya ile Ukrayna’nın enerji ateşkesi haberiyle geriledi
- Bakır fiyatlarında yeni yükseliş: 14 bin 500 dolar aşıldı
- Borsa İstanbul’da yeni haftada tedbir kararı: 5 hissede kısıtlamalar sona eriyor
Sayfada yer alan bilgiler tavsiye niteliği taşımayıp yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırımcı profilinize uymayabilir.
