Donald Trump’ın İran’a yeni saldırı ihtimalini düşük gösteren açıklamaları, haftanın ilk işlem gününde petrol fiyatlarını aşağı çekti. Hürmüz Boğazı çevresindeki gemi saldırıları ise küresel arz endişelerinin sürmesine yol açtı.
Brent ve WTI fiyatlarında düşüş
Paratic Piyasalar verilerine göre Brent petrolün varil fiyatı 9 Kasım Pazartesi günü saat 10.15 sularında yüzde 1,15 gerileyerek 95,96 dolara indi. ABD Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de yüzde 0,75 düşüşle 90,19 dolardan işlem gördü.
Brent petrol, geçen hafta yüzde 16 değer kaybetmiş ve COVID-19 pandemisinin başlangıcından bu yana en sert haftalık düşüşünü yaşamıştı.
Hürmüz Boğazı’nda güvenlik riski sürüyor
Trump, CNN’den Jim Sciutto’ya verdiği 20 dakika süren telefon röportajında İran’a yönelik yeni bir saldırı olasılığını değerlendirdi. ABD Başkanı, yeni bir askeri operasyon gerekip gerekmediğinin Tahran’la yapılacak anlaşmanın niteliğine bağlı olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Çok güçlü bir anlaşma imzalayıp imzalamamalarına bağlı. İran’dan söz ediyorum. Yanıtım, buna ihtiyaç duyulmasının son derece düşük bir ihtimal olduğu yönünde. Başarısızlığa sürüklenen bir ülke. Bu yıl enflasyonun yüzde 301’e ulaştığı açıklandı, bunu gördünüz. Buna ihtiyaç duyulması son derece düşük bir ihtimal. Ancak gerekirse bunu yaparım. Onlara gerçekten çok ağır darbeler indirdik. Onlara o kadar ağır darbeler indirdim ki ne kadar ağır olduğunu bilmiyorsunuz. Yani bunu yapmak zorunda kalma ihtimalim son derece düşük. Mali açıdan çöküyorlar. Onları askeri açıdan da vurduk. Onları tamamen bitirebiliriz.”
ABD ve İran, Hürmüz Boğazı’nın içinde veya yakınında gemilerin saldırıya uğradığını açıkladı. İran’ın ABD ve İsrail hedeflerine karşılık verebileceğini duyurması, bölgedeki güvenlik tehditlerinin devam ettiğini gösterdi.
KCM Trade Başanalisti Tim Waterer, Trump’ın son açıklamalarını daha ölçülü buldu. Waterer, piyasaların ara seçimlerin ABD’nin çatışmaya yaklaşımını kalıcı biçimde değiştirip değiştirmediğini izlemek istediğini söyledi.
SS WealthStreet Kurucusu Sugandha Sachdeva, petrol piyasasının Washington ile Tahran arasındaki gerilimin azalacağı iyimserliğini fiyatladığını, ancak kapsamlı bir anlaşmanın henüz ortaya çıkmadığını ifade etti. Sachdeva, diplomatik ilerleme sağlanana ve Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiği kalıcı şekilde normale dönene kadar Brent petrolde jeopolitik risk priminin korunabileceğini belirtti. Analist, 93 dolar seviyesini yakın vadede önemli bir destek olarak değerlendirdi.
JPMorgan küresel arz fazlasına dikkat çekti
Petrol fiyatlarını baskılayan bir başka gelişme, küresel piyasada arz fazlasının yeniden oluşması oldu. JPMorgan, cuma günü yayımladığı değerlendirmede Orta Doğu petrol akışının toparlanması, diğer üreticilerin arzı artırması ve talebin zayıflaması sonucunda küresel petrol arzının tüketimi aştığını bildirdi.
JPMorgan’ın hesaplamalarına göre küresel petrol piyasasındaki arz fazlası eylülde günlük 1,1 milyon varile ulaştı. Bu rakamın ekimde günlük 1,4 milyon varile yükseldiği tahmin edildi.
Diğer yandan İran destekli Husiler, pazar günü Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’da bulunan Saudi Aramco ofislerine düzenlenen saldırının sorumluluğunu üstlendi. Saldırıda binanın camlarının kırıldığı, ancak can kaybı yaşanmadığı bildirildi.
Petrol fiyatlarını diplomatik çözüm beklentisi ve artan arz aşağı yönlü etkilerken, Hürmüz Boğazı çevresindeki güvenlik riskleri olası gerilemeyi sınırlayan faktörler arasında kaldı.
