Brent petrolün varili, uluslararası vadeli piyasalarda yüzde 1,3 düşüşle 102,90 dolardan işlem görüyor. Fiyatlardaki gerilemede, ABD Başkanı Donald Trump’ın 3 Kasım’daki Kongre ara seçimlerine kadar İran’a saldırı düzenlenmeyeceğini açıklaması etkili oldu.
Petrol fiyatlarında düşüş
Brent petrolün vadeli varil fiyatı dün 105,92 dolara kadar çıktıktan sonra günü 104,28 dolardan tamamladı. Brent petrolün kasım vadeli varil fiyatı, bugün saat 09.00 itibarıyla kapanışa göre yüzde 1,3 azalarak 102,90 dolara indi.
Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün kasım vadeli varil fiyatı 90,38 dolar olarak kaydedildi.
Trump’ın açıklaması, Orta Doğu’daki arz kesintisi endişelerini hafifleterek petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü etki yarattı. ABD Başkanı, sosyal medya hesabındaki paylaşımında Tahran yönetimiyle verimli görüşmeler yürüttüklerini belirtti. İran’ın ekonomik ve askeri açıdan “çok kötü bir durumda” olduğunu söyleyen Trump, Hürmüz Boğazı’ndan günlük milyonlarca varil petrol geçtiğine dikkat çekti.
Trump, “3 Kasım’da ABD’de yapılacak ara seçimlerden önce İran’a kesinlikle saldırmayacağız.” ifadesini kullandı.
İran’a olası saldırı iddiaları düşüşü sınırlıyor
ABD ordusunun İran’a yönelik olası saldırı seçeneklerini değerlendirdiğine dair haberler ise Trump’ın açıklamasına rağmen fiyatlardaki düşüşü sınırlandırıyor.
New York Times (NYT) gazetesinin isimleri açıklanmayan ABD’li yetkililere dayandırdığı habere göre, ABD ordusuna ait üç uçak gemisi Orta Doğu’ya ilerliyor. Haberde, Trump’ın talimatıyla İran’ın insansız hava aracı ve füze cephaneliği, enerji tesisleri ve diğer askeri hedeflerine yönelik saldırı planları hazırlandığı öne sürüldü.
Yaklaşık üç gün sürmesi beklenen saldırılarda, İran Devrim Muhafızları Ordusunun komuta merkezleri ve karargahlarının da hedef alınabileceği iddia edildi.
İsrail basını da Trump’ın 27 Ekim’de yapılacak İsrail parlamento seçimlerinden önce İran’a saldırı planladığını ileri sürdü. İsrail’de yayın yapan Kanal 12 televizyonunun haberinde, İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir’in ABD’li yetkililerle görüşmelerinde, İran’a olası bir saldırının seçimlerin ertelenmesine yol açabileceği uyarısında bulunduğu aktarıldı.
ABD’li yetkililerin Zamir’e, ABD ordusunun gelecek üç hafta içinde İran’a yönelik saldırıların yeniden başlatılması için hazırlık yaptığını söylediği ifade edildi. Zamir’in ise İran’ın herhangi bir ABD saldırısına İsrail’e füze atarak karşılık verebileceği ve bunun İsrail seçimlerinin ertelenmesine neden olabileceği uyarısını yaptığı belirtildi.
Habere göre Pentagon, günler önce ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığına (CENTCOM) İran’a yönelik saldırıların yeniden başlatılması için hazırlıkları tamamlama talimatı verdi ancak saldırının başlangıç tarihi açıklanmadı.
ABD Başkanı Donald Trump’ın İsrail seçimlerinden önce İran’a yönelik saldırıları yeniden başlatmayı değerlendirdiği, ancak henüz kesin karar vermediği iddia edildi. Nihai kararın 7-10 gün içinde alınabileceği kaydedildi.
Saldırının “çok güçlü ancak nispeten kısa olacağı”, İran’daki enerji, altyapı ve nükleer tesislerle bağlantılı hedeflerin yoğun bombardımana tutulacağı öne sürüldü. Trump’ın 3 Kasım’daki Kongre ara seçimlerine kadar İran’a saldırı düzenlenmeyeceği yönündeki açıklamasıyla çelişen bu iddialar, petrol fiyatlarındaki düşüşü sınırladı.
Gölge filo yaptırımları arz kaygılarını koruyor
ABD’nin İran petrolünün taşınmasında kullanılan 17 gölge filo gemisi ile petrol ve petrokimya sektörlerinde faaliyet gösteren çok sayıda şirkete yaptırım uygulaması da küresel arz endişelerinin sürmesine neden oluyor.
ABD Hazine Bakanlığı, İran’ın milyarlarca dolar değerindeki petrol ve petrokimya ürünlerini dış pazarlara ulaştırmak için kullandığı gölge filo ağına yaptırım getirildiğini açıkladı.
Açıklamada, Güney ve Doğu Asya’daki çeşitli pazarlara milyonlarca varil İran ham petrolü ile petrol ve petrokimya ürünü taşımaktan sorumlu 17 “gölge filo” gemisinin yaptırım listesine alındığı belirtildi. Gemilerin Panama, Bahamalar, Moğolistan, Palau, Kamerun ve Hong Kong gibi farklı yargı bölgelerinde kayıtlı olduğu ifade edildi.
Yaptırımların İran’ın petrol ihracatını aksatabileceğine yönelik endişeler, fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor.
Brent petrolde teknik açıdan 111,70 dolar direnç, 96,22 dolar ise destek bölgesi olarak takip ediliyor.
