ABD’de güçlü sığır eti talebi, sınırlı arz ve kuraklığın üretim üzerindeki etkisiyle fiyat baskısını sürdürüyor. Yem maliyetlerindeki yükseliş de üreticilerin sürülerini büyütmesini zorlaştırıyor.
Et fiyatları 2017’den bu yana sert yükseldi
Resmi verilere göre Donald Trump’ın ilk kez başkanlık görevine başladığı Ocak 2017’den bu yana biftek fiyatları yüzde 81, kıyma fiyatları ise yüzde 95 arttı. Aynı dönemde gıda fiyatlarındaki genel yükseliş yüzde 41 olarak kaydedildi.
Trump yönetimi, fiyatları aşağı çekmek için Meksika’dan canlı sığır sevkiyatının yeniden başlatılmasını ve kıyma üretiminde kullanılmak üzere düşük gümrük vergisiyle 300 bin ton ürün ithal edilmesini içeren adımlar açıkladı. Ancak ithal ürünlerin hangi kaynaklardan sağlanacağı ve planın ayrıntıları henüz kesinleşmedi.
Sığır varlığının yüzde 52’si kuraklık bölgelerinde
Bloomberg’in haberine göre ABD’deki sığır varlığı tarihsel açıdan düşük seviyelerde seyrediyor. ABD Tarım Bakanlığının (USDA) son raporu, bir önceki yıla kıyasla sınırlı toparlanma gösterse de uzmanlar kalıcı bir artışın zaman alacağını belirtiyor.
Geçmişte düşük yem fiyatları ve yüksek et fiyatları, üreticileri sürülerini genişletmeye yöneltebilecek koşullar oluşturuyordu. Fakat yetersiz yağış, bu sürecin önünde önemli bir engel haline geldi. Ekim başı itibarıyla ülkedeki sığır varlığının yaklaşık yüzde 52’si, orta şiddette veya daha ağır kuraklık görülen bölgelerde bulunuyordu.
Üreticiler, hayvanların yaz aylarında beslendiği meraların yanı sıra kışın kullanılan kuru otun sürdürülebilirliği için de yağışa ihtiyaç duyuyor.
Arkansas Üniversitesi Tarım Ekonomisi Doçenti James Mitchell, kuraklığın geçici bir sorun olmadığını ve fiyatların yüksek kalmasına katkı sağlayacağını ifade etti.
Michigan Üniversitesi iklim bilimci Jonathan Overpeck ise ilerleyen dönemde kuraklıkların daha sık, daha şiddetli ve daha uzun süreli yaşanacağını söyledi. Overpeck, kısa süreli yağışların geçici bir rahatlama yaratabileceğini, ancak kuraklığın neden olduğu kayıpları telafi etmeye yetmeyeceğini belirtti.
Üreticiler sürü büyütme kararında temkinli
USDA’nın temmuz raporunda, sürülerin yenilenmesi ve büyütülmesi için ayrılan damızlık düve sayısında da sınırlı bir yükseliş görüldü. Eski USDA istatistikçisi ve tarım politikası analisti Keith Good, bu gelişmeyi üreticilerin ihtiyatlı bir hamlesi olarak değerlendiriyor.
Saha analizleri, damızlık düve sayısındaki artışın yüzde 2,7 ile sınırlı kaldığını ortaya koydu. Önceki sürü büyütme dönemi olan 2011-2016’da bu oran yüzde 23 seviyesindeydi.
İthalat planı piyasa belirsizliğini artırdı
Yem maliyetlerinin son aylarda yükselmesi ve Beyaz Saray yönetiminin ithalat planı, sürülerini genişletmeyi düşünen üreticilerin kararlarını zorlaştırdı. Trump’ın ithalat planını gündeme getirmesi, ağustosta sığır vadeli işlem fiyatlarında sert düşüşe neden oldu; fiyatlar daha sonra yeniden toparlandı.
Kansas Eyalet Üniversitesi Tarım Ekonomisi Profesörü Glynn Tonsor’a göre 300 bin tonluk ithalat, ABD’nin yıllık sığır eti tüketiminin yalnızca yüzde 2,2’sine denk geliyor. Tonsor, bu müdahalenin fiyatları aşağı çekebileceğini ancak açıklamanın piyasa belirsizliğini de büyüttüğünü söyledi.
Washington’ın atacağı bir sonraki adımı öngöremeyen üreticilerin yatırım konusunda daha çekingen davranabileceğini belirten Tonsor, sürü büyütme kararının gelecek 5 ila 15 yılı kapsayan bir yatırım niteliği taşıdığını vurguladı.
Restoranlarda talep güçlü kalıyor
Araştırma şirketi Datassential’ın verilerine göre ABD’de restoranların yüzde 90’ından fazlasının menüsünde sığır eti yer alıyor. Fiyatlardaki yükselişe rağmen sığır etine yönelik talep güçlü seyrini koruyor.
