2026 Küresel Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi, 2010’dan bu yana ilk kez aşırı çok boyutlu yoksulluk içinde yaşayanların sayısının arttığını ortaya koydu. Dünya genelinde 1,2 milyar kişi bu koşullarda yaşarken, 617 milyon çocuklardan oluşuyor.
Kırsal nüfusun payı yüzde 83
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ile Oxford Üniversitesi bünyesindeki Oxford Yoksulluk ve İnsani Gelişme İnisiyatifi (OPHI) tarafından yayımlanan güncelleme, gelişmekte olan bölgelerdeki 108 ülkeyi ve dünya nüfusunun yüzde 78’ini kapsadı.
Çok boyutlu yoksulluk yaşayanların yüzde 83’ü kırsal bölgelerde ikamet ediyor. Endeks, yoksulluğu yalnızca gelir üzerinden değil; sağlık, eğitim ve yaşam standartlarındaki 10 farklı gösterge üzerinden değerlendiriyor. Bu göstergelerin en az üçte birinde mahrumiyet yaşayan kişiler çok boyutlu yoksul kabul ediliyor.
Nüfus artışı toplam sayıyı yükseltti
Rapora göre küresel yoksul sayısındaki artışın arkasında tek bir etken bulunmuyor. Nüfus artışı, demografik değişimler ve bazı bölgelerdeki gerilemeler genel tabloyu etkiledi.
Yeni anket verisi bulunmayan 95 ülkede güncellenen nüfus tahminleri, yoksul kabul edilen kişi sayısına tek başına 15,8 milyon ekledi. Angola ve Zambiya’da yoksulluk oranları düşmesine rağmen hızlı nüfus artışı, toplam yoksul nüfusun yükselmesine neden oldu.
Nijerya’nın verileri ise kazanımların tersine dönebileceğini gösterdi. Ülkede 2010’lu yıllarda görülen önemli iyileşmeler, 2020’lerde gerilemeye dönüştü; hem yoksulluk oranı hem de yoksul nüfus yeniden arttı.
Mısır, Nepal ve Tacikistan ilerleme kaydetti
Küresel gerilemeye karşın bazı ülkeler yoksulluğu azaltmayı başardı. Verileri bu yıl güncellenen 13 ülke içinde Mısır, Nepal ve Tacikistan, hem yoksulluk oranını hem de toplam yoksul sayısını belirgin şekilde düşürdü.
Trend verisi bulunan 89 ülkenin 33’ü, 15 yıldan kısa sürede çok boyutlu yoksulluk endeks değerini yarıya indirdi. Bu ülkelerin altısı Sahra Altı Afrika’da bulunuyor.
Esvatini, 15 yıllık dönemde yoksul nüfus oranını yüzde 38,7’den yüzde 8’e çekti. Çin, 2010-2014 döneminde yoksulluk oranını yüzde 9,5’ten yüzde 4,2’ye indirerek endeks değerini dört yılda yarıya düşürdü. Vietnam ise çok boyutlu yoksulluk endeks değerini yedi yılda yarı yarıya azalttı.
UNDP’den küresel uyarı
Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları arasındaki hedeflerden biri, yoksulluğun tüm boyutlarıyla 2030’a kadar en az yarı yarıya azaltılması. Rapor, küresel yoksulluktaki artışa rağmen bazı ülkelerin sonuçlarının ilerlemenin mümkün olduğunu gösterdiğini belirtti.
UNDP Başkanı Alexander De Croo, yoksul kişi sayısındaki artışın dünya için bir uyarı olduğunu söyledi. De Croo, yoksulluk içindeki 1,2 milyar insanın açlık, eğitime erişememe, temiz su ve elektrik eksikliği gibi birbirine bağlı sorunlarla karşı karşıya bulunduğunu vurguladı.
Ülkelerin bu sorunları birlikte ele alması gerektiğini belirten De Croo, kararlı adımların yoksullukla mücadelede somut sonuçlar verebileceğini ifade etti.
