Ekonomist Mahfi Eğilmez, Eylül 2026’da Türkiye’de yaşanan yatırım fonu krizinin borsa, mevduat, tahvil, döviz hesapları ve ülke risk primi üzerindeki yansımalarını analiz etti.
455 bini aşkın yatırımcı etkilendi
Eğilmez, “Fon Krizi: Borsadan Ekonomiye Uzanan Etkiler” başlıklı yazısında, SPK kayıtlarına göre 7 portföy yönetim şirketine bağlı 131 fonun tasfiye edilmesinin 455 bini aşkın yatırımcıyı etkilediğini aktardı. Fonların varlık büyüklüğü, Ağustos sonundaki 1,3 trilyon TL düzeyinden Eylül ortasında 992 milyar TL’ye indi.
Bu düşüşün doğrudan yatırımcı zararı şeklinde değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Eğilmez, gelişmenin para akışının banka mevduatı gibi başka yatırım araçlarına kaymasıyla ortaya çıkan bir dağılım değişikliğine de işaret ettiğini ifade etti.
BIST 100 Eylül ayını yüzde 16,65 kayıpla tamamladı
Yatırımcıların geri ödeme taleplerini karşılamak için fonların portföylerindeki varlıkları satması, Borsa İstanbul’da satış baskısını artırdı. BIST 100 endeksi Eylül ayını yüzde 16,65 oranında düşüşle tamamlarken, şirketlerin toplam piyasa değerinde yaklaşık 4,5 trilyon TL azalma görüldü.
TCMB verilerini değerlendiren Eğilmez, fon piyasasındaki hareketlilik sırasında banka mevduatlarının yaklaşık 800 milyar TL arttığını ve bunun mevduat faizlerinde sınırlı bir düşüşe zemin hazırladığını söyledi. Aynı döneme ilişkin haftalık veriler, döviz mevduatlarında 3,03 milyar dolarlık yükseliş yaşandığını gösterdi.
CDS primi 255 puana çıktı
Krizin Türkiye’nin risk görünümüne etkisini de ele alan Eğilmez, 5 yıllık CDS priminin Eylül başında 218 seviyesinde bulunduğunu, süreç içinde 255 puana yükseldiğini belirtti. Prim daha sonra 244 puana inse de kriz öncesindeki seviyelerin üzerinde kaldı.
Denetim mekanizmalarının önemine dikkat çeken Eğilmez, portföylerdeki yoğunlaşma ile likidite risklerinin düzenli stres testleri aracılığıyla takip edilmesi gerektiğini savundu.
Kalıcı istikrar için güven vurgusu
Mahfi Eğilmez, değerlendirmesinin sonunda güvenin sermaye piyasalarındaki rolüne işaret etti. Konfiçyüs’e atfedilen “Bir millet için en önemli üç şey: yiyecek, silah ve güvendir. Bunlardan biri bırakılacaksa önce silah, sonra yiyecek bırakılır. Çünkü güven olmadan millet ayakta kalamaz” sözlerini aktaran Eğilmez, kalıcı piyasa istikrarının şeffaflık ve yatırımcı güveninin korunmasıyla sağlanabileceğini ifade etti.
