Küresel piyasalar, ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu’nun 6 Kasım Cuma günü TSİ 16.30’da açıklayacağı ekim ayı tarım dışı istihdam raporuna odaklandı. Verinin, Fed’in para politikası beklentileri ve altının yönü üzerinde etkili olması bekleniyor.
İstihdamda sınırlı toparlanma beklentisi
Eylül ayında tarım dışı istihdam 29 bin kişi artmış ve 89 bin kişilik piyasa tahmininin oldukça gerisinde kalmıştı. Aynı dönemde işsizlik oranı yüzde 4,2’ye çıkarken ortalama saatlik kazançların yıllık artışı yüzde 3 olmuştu. İşverenlerin açıkladığı işten çıkarmalar ise Ekim’de yıllık yüzde 71 azalarak 43 bin 994’e geriledi. Yılın ilk 10 ayındaki toplam işten çıkarma sayısı da yüzde 44 düşüşle 617 bin 189 oldu.
GCM Yatırım Araştırma Müdürü Kudret Ayyıldır’ın paylaştığı 76 analistin tahminlerinde ekim ayı tarım dışı istihdam medyanı 65 bin seviyesinde bulunuyor. Tahminler 26 bin ile 125 bin arasında değişiyor.
Diğer kurumların beklentileri şöyle sıralanıyor:
- GCM Yatırım: 65 bin
- Reuters anketi: 65 bin
- Wall Street Journal anketi: 59 bin
- FactSet tahmini: 55 bin
- Trading Economics tahmini: 40 bin
- Investing beklentisi: 65 bin
- Estimize analist konsensüsü: 71 bin
Beklentiler arasındaki fark, iş gücü piyasasına ilişkin belirsizliğin devam ettiğine işaret ediyor. Bununla birlikte genel tahmin, eylüldeki 29 bin kişilik artışın ardından istihdam artış hızının bir miktar toparlanacağı yönünde.
İşsizlik ve ücret göstergeleri izlenecek
Raporda tarım dışı istihdamın yanı sıra işsizlik oranı ile ortalama saatlik kazançlar da yakından takip edilecek.
Ayyıldır’ın aktardığı tahminlerde işsizlik oranı medyanı yüzde 4,20 seviyesinde. Öngörüler yüzde 4,10 ile yüzde 4,30 arasında değişiyor. Eylül ayında yüzde 4,1’den yüzde 4,2’ye yükselen oranın ekimde de yüzde 4,2’de kalması bekleniyor.
Ortalama saatlik kazançların yıllık artışı için medyan beklenti yüzde 2,90. Wall Street Journal anketinde aylık ücret artışı beklentisi yüzde 0,3, yıllık beklenti ise yüzde 2,9 olarak öne çıkıyor.
Ücretlerdeki seyir, Fed’in enflasyonla mücadele politikası bakımından önem taşıyor. İstihdamın güçlü kalması ve ücret artışlarının hızlanması, hizmet fiyatları ve tüketim kanalıyla enflasyon baskısının sürebileceği kaygısını artırabilir. Ücret artışlarının yavaşlaması ise iş gücü piyasasındaki soğumayla birlikte Fed’in faiz politikasında daha temkinli davranmasını destekleyebilir.
ADP verisi beklentilerin üzerinde geldi
Resmî rapor öncesinde açıklanan ADP verisine göre ABD’de özel sektör istihdamı ekim ayında 86 bin kişi arttı. Bu sonuç, ekonomistlerin 69 bin kişilik beklentisini aştı.
Ancak ADP ve BLS verileri kapsam ve hesaplama yöntemi açısından birbirinden ayrılıyor. Ayrıca ADP sonuçlarının geçmişte resmî istihdam verisini öngörme performansı sınırlı kaldığı için son rakam, cuma günü açıklanacak tarım dışı istihdamın kesin göstergesi sayılmıyor.
Yine de özel sektörde istihdam artışının devam etmesi, iş gücü piyasasında toparlanma ihtimalini destekleyen unsurlar arasında yer alıyor.
Veri, Fed’in aralık kararına ışık tutacak
İstihdam raporunun önemli etkilerinden biri, Fed’in aralık ayındaki para politikası kararına dair beklentilerde görülebilir.
Fed, 28 Ekim’deki toplantısında politika faizini yüzde 3,75–4,00 aralığında sabit tuttu. Kararın 10’a karşı 2 oyla alınması ve iki üyenin 25 baz puanlık faiz artışını desteklemesi, daha sıkı para politikasından yana görüşlerin bulunduğunu ortaya koydu.
CME Fed fon vadeli işlemlerine göre 9 Aralık toplantısında 25 baz puanlık faiz artışı olasılığı 5 Kasım itibarıyla yaklaşık yüzde 79 seviyesinde bulunuyor. Bu nedenle piyasa, aralık ayında faiz artışı ihtimalini güçlü biçimde fiyatlıyor.
GCM Yatırım Araştırma Müdürü Kudret Ayyıldır, kasım ayında Fed toplantısı bulunmadığını hatırlatarak 9 Aralık’taki FOMC toplantısına kadar açıklanacak iki istihdam verisinin önemini vurguluyor. Ayyıldır’a göre cuma günkü veri yalnızca tek bir rakamla değil; istihdam, işsizlik, ücretler ve önceki verilerdeki revizyonlarla birlikte değerlendirilmelidir.
İstihdam artışının güçlü gelmesi, işsizlik oranının düşmesi ve ücretlerin hızlanması Fed’in faiz artışı ihtimalini destekleyebilir. Beklentilerin altında istihdam artışı, işsizlikte yükseliş ve ücretlerde yavaşlama görülmesi ise aralık ayındaki faiz artışı fiyatlamasını zayıflatabilir.
EUR/USD ve ons altın için olası etkiler
ABD istihdam verisi, doların küresel piyasalardaki seyri açısından da kritik önem taşıyor. Açıklanacak göstergeler, Fed’in faiz patikasına yönelik beklentileri ve ABD tahvil getirilerini etkileyebilir.
Verinin güçlü gelmesi dolar ve tahvil getirilerini destekleyerek ons altın üzerinde baskı oluşturabilir. Buna karşılık zayıf istihdam, işsizlikte yükseliş ve ücret artışlarında yavaşlama, faiz artışı beklentilerini azaltarak doları zayıflatabilir ve ons altına destek verebilir. EUR/USD paritesinde de verinin yönü, Fed beklentileri üzerinden fiyatlamaya yansıyabilir.
